Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Özdemir N., Gül S. , Dursun C. (Araştırmacı)
Ülkemizdeki taksonomik durumu tartışma konusu olan B. bufo tür grubunun sistematik belirsizliği tür bazında çözüme kavuşturulmuş, B. bufo ve B. verrucosissimus taksonları tür seviyesinde değerlendirilmiştir. Her ne kadar tür durumları doğrulanmış olsa da yapılan çalışmalara ait bulgularındaki sitonüklear uyumsuzlukların varlığı, bu durumun türler arasında mevcut olabilecek ikincil temas bölgelerinden (kontak zon) ötürü meydana gelebileceğini düşündürmektedir. Önerilen bu projede, B. bufo ve B. verrucossimus türlerinin Türkiye’nin güneybatısı içerisindeki kontak zonlarının araştırılması amaçlanmaktadır. Proje önerimiz literatürdeki bu boşluğu dolduracak, sürdürülebilir ve özgün bir projedir. Farklı genetik belirteçleri (mtDNA + Mikrosatellit DNA) ve morfolojik verilerin bir arada kullanılması ve yüksek örneklem sayısı, diğer çalışmalardan ayrılan bir diğer özgün yönüdür. Projenin hedefleri ise dört başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: 1) Türlerin Türkiye’nin güneybatısında coğrafik sınırlarını, türler arasındaki gen akışı örüntülerini belirlemek 2) Muhtemel sekonder kontak zonların coğrafi boyutlarını belirlemek ve zonlarda işleyen seçilimin arka planını anlamak 3) Sekonder kontak zonlar içerisindeki hibridizasyon örüntülerini belirleyerek B. bufo ve B.verrucosisimus taksonlarının tür durumlarını doğrulamak, 4) Saf tür popülasyonları ve hibrit bireyler arasındaki morfolojik ve genetik varyasyonları açığa çıkarmaktır. Önerilen bu projenin yöntemi Önerilen bu projenin yöntemi “Arazi Çalışması”, “Mitokondriyal DNA Analizi”, “Mikrosatellit DNA Analizi” ve “Morfolojik Analizler” olmak üzere 4 bölümünden oluşmaktadır. Arazi çalışmaları, Isparta, Antalya, Burdur ve Muğla illerinde yapılacaktır. Arazi çalışmalarında 200 örnekten (ergin veya larva) genetik çalışmalar için doku örneği alınacaktır. Morfolojik analizler için ise her bir popülasyondan 10 örneği geçmemek üzere bulunabildiği kadar ergin bireyden 27 karaktere ait ölçümler alınacaktır. Buna ek olarak parotidlerin açı ve pozisyon tayini için bireylerin baş kısımları fotoğraflanacaktır. Mitokondriyal DNA verileri ile filogenetik analizler yapılarak türlerin coğrafi dağılışları tespit edilecektir. Mikrosatellit DNA verileri kullanılarak yapılacak analizlerle güneydeki kontak zonlar tespit edilerek türler arasındaki gen akışı örüntüleri ortaya çıkarılacak, oluşturulacak klinler ile kontak zonun coğrafi boyutları belirlenecek ve bu zonlarda işleyen seçilim şemaları çözümlenecektir. Son olarak elde edilen sonuçlar coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak haritalar üzerinde görselleştirilecek ve bulguların anlaşılabilirliği arttırılacaktır. Proje, türler arasındaki kontak zonlara açıklık getireceğinden, bu konuda çalışacak bilim insanları için yöntemi ile bir referans kaynağı olacaktır. Türler arasındaki hibridizasyonun tespiti ilerleyen dönemler için çalışma alanları oluşturacaktır. Elde edilen sekans sıraları GenBank’a girilip kayıt altına alınacağından diğer bilim insanları tarafından kullanılabilecektir. Proje sonuçları hem ulusal ve uluslararası yeni projelerin üretilmesi için bir yol açacaktır. Elde edilen sonuçların SCI kapsamına giren dergilerde yayınlanması planlanmaktadır. Ayrıca 11. Kalkınma Planı hedefleri ve politikaları çerçevesinde rekabetçiliğe, nitelikli yetiştirilmiş eleman havuzuna, açık kaynak kodlu program kullanma becerisine, Avrupa ülkeleri ile araştırma altyapısı bakımından iş birliği geliştirme ihtimaline katkıda bulunulması önerilen bu projenin beklenen yaygın etkisini kapsayacaktır.